PROMPT LABORATUVARI

 

Mini Yapay Zekâ Rehberi

Amaç: Öğrenci, öğretmen ve meraklılar için iyi prompt yazmayı pratik bir şekilde öğretmek.

1) Prompt nedir? Neden önemlidir?

Prompt, yapay zekânın ne yapacağını belirleyen yönergedir. Ne kadar açık, bağlamlı ve hedefe dönük olursa çıkan sonuç o kadar güçlü olur.

Açık Bağlamlı Çıktı biçimi net

2) İyi prompt’un 3 altın kuralı

• Açık ol: İstenen görev net olsun (amaç, hedef kitle, uzunluk).
• Bağlam ver: Düzey, ortam, kaynak/kanıt, kısıtlar…
• Biçimi tanımla: Çıktı türü: liste, tablo, rubrik, ders planı, senaryo vb.

3) Zayıf → Güçlü örnek

Zayıf:
“Yapay zekâ hakkında bilgi ver.”

Güçlü:
“8. sınıf öğrencileri için, 100–120 kelimelik anlaşılır bir özet yaz. Konu: ‘Yapay zekâ nedir ve günlük hayatta 3 örneği’. Sonda 1 düşünme sorusu ekle.”

4) Eğitimde yaygın prompt türleri

• Açıklayıcı: “Hız–zaman grafiğini 9. sınıf düzeyinde açıkla.”
• Analitik: “Enerji dönüşümlerini sebepleriyle karşılaştır; tablo oluştur.”
• Yaratıcı: “Manyetizma konulu 90 sn’lik sınıf içi mini skeç yaz.”
• Değerlendirici: “Deney raporu için 4 ölçütlü rubrik hazırla (1–4 puan).”

5) Haftalık Mini Deney (Prompta güç kat!)

Bir konu seç (ör. enerji, elektrik devreleri, hız).

1. Basit bir prompt yaz.
2. Aynı promptu “rol + bağlam + çıktı biçimi + kısıt” ekleyerek güçlendir.
3. İki sonucu kıyasla; “hangi ekleme en çok fark yarattı?” not düş.

Hazır Şablonlar (Kopyalanabilir)

Şablon 1 — Açıklayıcı / Düz anlatım

Sen bir {rol} olarak konuş. Hedef kitle: {düzey}. Konu: {konu}. Uzunluk: {kelime aralığı}. Dil: {TR/EN}. Anlatımı netleştirmek için 2 günlük yaşam örneği ver; sonda 1 kontrol sorusu sor.

Şablon 2 — Analitik / Karşılaştırma tablosu

{konu1} ve {konu2} konularını {ölçütler} ölçütlerine göre tabloyla karşılaştır. Hedef kitle: {düzey}. Sonunda 3 maddelik özet çıkarım yaz.

Şablon 3 — Deney tasarımı

{konu} için düşük maliyetli sınıf içi deney öner. Bölümler: Amaç, Malzemeler, Düzenek, Adımlar, Güvenlik, Beklenen sonuç, Hata kaynakları. Hedef: {düzey}.

Şablon 4 — Rubrik

{ödev/performans} değerlendirmesi için 4 ölçütlü, 4 kademeli (1-4) rubrik yaz. Ölçüt adları: {ölçüt1, ölçüt2, ölçüt3, ölçüt4}. Kısa ve gözlenebilir tanımlar kullan.

Şablon 5 — Yaratıcı üretim (Senaryo)

{konu} için 90 saniyelik sınıf içi kısa skeç yaz. Karakterler: {…}. Ton: {eğlenceli/ciddi}. Öğretim hedefi: {kazanım}. Finalde 1 düşünme sorusu ekle.

İpucu: Kıvılcım kelimeleri — rol, bağlam, çıktı biçimi, uzunluk, kısıt, ölçüt — eklendikçe cevaplar belirgin şekilde iyileşir. ✨